అక్షరటుడే, వెబ్డెస్క్: Ocean Water | భూమిపై ఉన్న జీవరాశికి నీరే ప్రాణాధారం. మన భూమి మీద ఉన్న మొత్తం నీటిలో 97 శాతం సముద్రాల్లోనే నిండి ఉంది, కానీ అది తాగడానికి వీలులేనంత ఉప్పుగా ఉంటుంది. నదులన్నీ తీపి నీటినే మోసుకెళ్లి సముద్రంలో కలిపినా, సముద్రం మాత్రం ఎందుకు ఉప్పుగానే ఉంటుంది? ఈ ప్రశ్న వెనుక కోట్లాది ఏళ్ల భూగోళ పరిణామ క్రమం, అద్భుతమైన రసాయన ప్రక్రియలు దాగి ఉన్నాయి. ఆసక్తికరమైన ఆ సైన్స్ విశేషాలు ఇవే..
Ocean Water | వర్షం, ఆమ్లీకరణం:
సముద్రం ఉప్పగా మారే ప్రక్రియ ఆకాశంలోనే మొదలవుతుంది. సూర్యుడి వేడికి సముద్రపు నీరు ఆవిరై మేఘాలుగా మారుతుంది. ఈ మేఘాలు వర్షంగా కురిసే క్రమంలో గాలిలోని కార్బన్ డయాక్సైడ్ తో కలుస్తాయి. ఈ రసాయన చర్య వల్ల వర్షపు నీరు స్వల్పంగా ఆమ్ల గుణాన్ని (Mild Carbonic Acid) సంతరించుకుంటుంది. ఈ ఆమ్లయుత వర్షం భూమిపై పడినప్పుడు అది ఒక శక్తివంతమైన ద్రావణిలా పనిచేస్తుంది.
Ocean Water | నదుల ప్రయాణం, లవణాల సేకరణ:
ఈ వర్షపు నీరు భూమిపై పడి ప్రవహిస్తున్నప్పుడు కొండలు, రాళ్లు, మట్టిని క్రమక్షయానికి గురి చేస్తుంది. రాళ్లలో ఉండే ఖనిజ లవణాలు ముఖ్యంగా సోడియం, క్లోరైడ్ అయాన్లు నీటిలో కరుగుతాయి. నదులు, వాగులు ఈ ఖనిజాలను నిరంతరం మోసుకొస్తూ చివరకు సముద్రంలో కలుపుతాయి. నదులలో ఈ లవణాల శాతం చాలా తక్కువగా ఉండటం వల్ల మనకు ఆ నీరు తీపిగా అనిపిస్తుంది, కానీ అవి సముద్రంలో చేరిన తర్వాత అక్కడ పేరుకుపోతాయి.
బాష్పీభవనం, లవణీయత వృద్ధి:
సముద్రానికి చేరిన నీరు సూర్యుడి వేడికి నిరంతరం ఆవిరవుతూ (Evaporation) ఉంటుంది. ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే, కేవలం స్వచ్ఛమైన నీరు మాత్రమే ఆవిరై ఆకాశంలోకి వెళ్తుంది, కానీ అందులో కరిగి ఉన్న ఉప్పు (లవణాలు) మాత్రం సముద్రంలోనే ఉండిపోతాయి. కోట్లాది సంవత్సరాల నుండి ఈ ప్రక్రియ నిరంతరాయంగా జరుగుతుండటం వల్ల సముద్రపు నీటిలో లవణాల సాంద్రత విపరీతంగా పెరిగిపోయింది. ప్రస్తుతం సముద్ర నీటి సగటు లవణీయత 3.5% కి చేరింది. అంటే ప్రతి కిలో సముద్రపు నీటిలో సుమారు 35 గ్రాముల ఉప్పు ఉంటుంది. ఇందులో 85% వరకు మనం వాడే సోడియం క్లోరైడ్ ఉంటుంది.
సముద్ర గర్భంలోని రహస్యాలు:
కేవలం నదుల వల్లే కాకుండా, సముద్ర గర్భంలో ఉండే హైడ్రోథర్మల్ వెంట్స్ (Hydrothermal Vents) కూడా ఈ ఉప్పదనానికి ప్రధాన కారణం. సముద్రపు అడుగున ఉండే పగుళ్ల ద్వారా నీరు భూమి లోపలికి వెళ్లి, అక్కడి వేడికి ఖనిజాలను కరిగించుకుని మళ్లీ బయటకు వస్తుంది. ఇది సముద్రంలో లవణాల శాతాన్ని మరింత పెంచుతుంది. ఇలా కోట్ల ఏళ్లుగా సాగుతున్న ఈ సహజ చక్రం వల్లనే సముద్రాలు ఉప్పు నిలయాలుగా మారాయి.
