అక్షరటుడే, వెబ్డెస్క్: Evil Eye : జీవితంలో అంతా సవ్యంగా సాగుతున్న సమయంలో అకస్మాత్తుగా ఏదో ఆటంకం.. ఆనందంగా ఆడుకునే బిడ్డకు హఠాత్తుగా అనారోగ్యం.. కొత్తగా కొన్న వస్తువుకు చిన్న ప్రమాదం. ఇలాంటప్పుడు మనకు వెంటనే గుర్తొచ్చే మాట “ఎవరి కన్ను పడిందో ఏమో!”.
భారతదేశంలో ‘నజర్’ అన్నా, విదేశాల్లో ‘ఈవిల్ ఐ’ అన్నా భావం ఒక్కటే. అసలు ఈ ‘దిష్టి’ వెనుక ఉన్న రహస్యం ఏమిటి? ఇది కేవలం ఒక మూఢనమ్మకమా.. లేక దీని వెనుక మనుషుల మానసిక స్థితి దాగి ఉందా? ఈ ఆసక్తికరమైన విశ్లేషణ మీకోసం..
Evil Eye : అసూయ అనే అదృశ్య శక్తి:
మనుషుల మధ్య ఉండే ఈర్ష్య, ద్వేషం వంటి నెగటివ్ ఫీలింగ్స్ ఎదుటివారిపై ప్రభావం చూపుతాయనేది ఒక ప్రాచీన విశ్వాసం. గ్రీకులు, రోమన్ల కాలం నుంచే ఈ ‘కంటి దోషం’ అనే భావన ప్రపంచవ్యాప్తంగా వ్యాపించింది. దీని నుంచి తప్పించుకోవడానికి టర్కీ వంటి దేశాల్లో నీలిరంగు కన్ను (Evil Eye) ఆకృతిలో ఉండే తాయెత్తులు వాడితే, మన దగ్గర నల్ల చుక్క పెట్టడం లేదా దిష్టి బొమ్మలు కట్టడం వంటివి చేస్తుంటాం.
Evil Eye : సమాజం సృష్టించుకున్న రక్షణ కవచం:
చరిత్రకారుల అభిప్రాయం ప్రకారం.. ఒక వ్యక్తి ఎదుగుతున్నప్పుడు ఇతరుల్లో కలిగే అసూయ పట్ల ఉండే భయమే ‘దిష్టి’ రూపం దాల్చింది. ఊహించని నష్టాలు ఎదురైనప్పుడు, వాటిని వివరించడానికి మానవుడు కనుగొన్న సులభమైన కారణం ఇది. తర్కానికి అందని వైఫల్యాలకు “ఎవరిదో దిష్టి తగిలింది” అని సరిపెట్టుకోవడం ఒక సామాజిక అలవాటుగా మారింది.
సైన్స్ ఏమంటోంది?
వైద్యశాస్త్రం ప్రకారం అనారోగ్యానికి వైరస్లు కారణమైతే, వైఫల్యాలకు పరిస్థితులు కారణం కావచ్చు. అయితే, ఉప్పుతో దిష్టి తీయడం వంటి పద్ధతులు పాటించినప్పుడు చాలామందికి మానసిక ప్రశాంతత లభిస్తుంది. దీనిని సైక్రియాట్రిస్టులు ‘ప్లేసిబో ఎఫెక్ట్’ (Placebo Effect) అంటారు. అంటే, ఒక ప్రక్రియ మనకు మేలు చేస్తుందని మనం బలంగా నమ్మడం వల్ల మన మెదడులో సానుకూల సంకేతాలు విడుదలై, మనకు ఉపశమనం కలిగిస్తాయి.
బాధ్యత నుంచి మనసును తప్పించే మార్గం:
మనుషులు ఎప్పుడూ భద్రతను కోరుకుంటారు. ఏదైనా పొరపాటు జరిగినప్పుడు దాని బాధ్యతను మనపై వేసుకోవడానికి మన అహకారం ఒప్పుకోదు. అందుకే, ఆ నిందను ‘దిష్టి’ వంటి బాహ్య శక్తులపైకి నెట్టడం ద్వారా మనసు తాత్కాలికంగా శాంతిస్తుంది. ఇది మనల్ని మనం కాపాడుకునే ఒక రకమైన ‘డిఫెన్స్ మెకానిజం’.
నమ్మకం అనేది వ్యక్తిగతమైనది. కానీ, సమస్యలు ఎదురైనప్పుడు కేవలం దిష్టి తీయడంతోనే సరిపెట్టుకోకుండా, వాస్తవిక కోణంలో ఆలోచించడం అవసరం. ముఖ్యంగా అనారోగ్యం వంటి విషయాల్లో మూఢనమ్మకాలతో కాలయాపన చేయకుండా వైద్యులను సంప్రదించాలి. మనలో ఉండే భయమే మనకు అతిపెద్ద శత్రువు అని గుర్తించినప్పుడు, ఇలాంటి బాహ్య దోషాల ప్రభావం మనపై తగ్గుతుంది.
